به گزارش مجله کماندار و به نقل از خبرگزاري فارس :در نامه حميد بقايي، رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به رئيس جمهور آمده است: «طي روزهاي اخير بخشي از آثار "ارتش افسانه‌اي باستاني منتسب به كمبوجيه در كشور مصر " توسط دو باستان‌شناس ايتاليايي به دست آمد.

رئيس جمهور : سرنوشت 50 هزار سرباز هخامنشي پيگيري مي‌شود .

 اين سربازان در 525 سال پيش از ميلاد مسيح بر اثر گرفتار شدن در توفان شن، زنده در زير لايه‌هاي شن صحرا مدفون شده بودند.
اين سربازان بعد از 7 روز راه‌پيمايي در بيابان به منطقه‌اي مي‌رسند كه هم اكنون با نام "الخرقه " شناخته مي‌شود پس از آن بود كه سربازان ايراني ناپديد شدند و هيچ كس اثري از آن‌ها نيافت.
هرودوت در تاريخ خود به بادهاي شديدي اشاره مي‌كند كه همزمان با حضور ايرانيان از سمت جنوب وزيدن گرفت و گرد بادها و توفان‌هاي شن عظيم حاصل از آن سربازان ايراني را در بر گرفت.
داستان گم شدن ارتش كامبيز ـ كمبوجيه ـ اگر چه در خاطرها مفقود گشت و هيچ رد پايي از سربازان ايراني بدست نيامد تا اغلب دانشگاهيان آن را داستاني خيالي بپندارند.
اما اكنون دو دانشمند باستان شناس ايتاليايي ادعا مي‌كنند كه شواهد برجسته اي يافته اند كه ارتش ايران در طوفان شنها دفن شده است. دو برادر ايتاليايي "آنجلو " و "الفردو " كستيگليوني كه به خاطر كشف مشهور خود در 20 سال پيش در شهر تاريخي مصر، "شهر طلا " ، معروفيت جهاني پيدا كرده بودند ادعاي جديدي را مطرح كرده‌اند.
فيلم باستان شناسي كه در فستيوال "روورتو " نشان داده شده، بيانگر تحقيق 13 ساله و همچنين 5 سال اعزام هيئت باستان شناسي به اين منطقه است.آنها در سال 1996 شروع به اين فعاليت كردند در ضمن اعزام هيئت‌هاي باستان شناسي آنها آهن آلاتي را در نزديكي "سيوا " پيدا كردند و در حاليكه آنها برروي منطقه كار مي كردند، اجساد و استخوان‌هاي انسان‌هايي را در يك گودال يافتند و آنها اين گودال را يك پناهگاه طبيعي در نظر گرفتند آن يك صخره به طول 114.8 فوت و 5.9 فوت عرض و 9.8 فوت عمق يافتند از اين پناهگاهاي طبيعي زياد در صحرا يافت مي شود اما اين يكي در آن منطقه تنها پناهگاه بوده است و اندازه آن براي پناه بردن و در امان ماندن از توفان شن مناسب است. اما فلزياب‌هاي يك باستان شناس مصري تعدادي خنجر برنزي و چندين كمان پيدا كرد.
حدود يك چهارم مايل دورتر از پناهگاه تيم باستان شناسي يك بازوبند نقره‌اي پيدا كرد و همچنين گوش آويز و چندين حلقه كه شبيه تكه‌هاي گردنبند بوده‌اند.
تجزيه و تحليل گوشوارها بر اساس عكس‌هاي بدست آمده نشان مي‌دهد كه آنها مطمئنا به دوران هخامنشيان تعلق داشته‌اند و حلقه‌هاي كروي كه از نقره ساخته شده‌اند و يك آويز كوچك از نقره كه در پنج قرن قبل از ميلاد مسيح در تركيه بدست آمده است مشابه همين آويز است. آنها همچنين گورهاي دسته جمعي با هزاران استخوان سفيد پيدا كرده‌اند و مي‌گويند كه بقاياي لشكر "كامبيز " ـ كمبوجيه ـ نيز بايد در اين منطقه موجود باشد.

تير و کمان و هنر ساسانيان

در زمان شاپور دوم ،  علاوه بر اينکه در هنگام جنگ از تيرو کمان استفاده مي کردند از آن براي امرار معاش نيز استفاده فراواني صورت مي گرفت . پادشاه گروهي را براي شکار آماده مي کرد سپس وارد دشت ها و جنگل ها مي شد و شکار را در گوشه اي محاصره کرده و توسط تير و کمان آن را مورد هدف قرار مي دادند.

ظرفی با نقش برجسته ی شاپور دوم در حال شکار شیر، سده ی چهارم، موزه ی ارمیتاژ

ظرف نقره ای با نقش شکار قوچ، سده ی پنجم ب.م.، موزه ی متروپولیتن

نقش تير و کمان در سنگ نگاره‌هاي ايران باستان در شهرستان گلپایگان

سنگ نگاره‌ها يا هنرهاي صخره‌اي کهن‌ترين آثار تاريخي و هنري به‌جامانده از بشر هستند. به تعبيري بستر به وجود آمدن حروف رمزي، خط، تبادل پيام، زبان، تاريخ، اسطوره‌ها، هنر و فرهنگ از سنگ نگاره‌هاست و آنها از بهترين ابزارهاي رمزگشايي ماقبل تاريخ هستند، سنگ نگاره‌هاي ايران غالبا در دامنه زاگرس و جا مانده تمدن‌هاي پيشا تاريخي هستند. تاکنون بيشتر سنگ نگاره‌هاي ايران در محدوده خمين (تيمره) کشف شده بودند. اما به تازگي محوطه‌اي باستاني با تعداد زيادي از سنگ نگاره‌هاي پيش از تاريخ ، در شهرستان گلپايگان کشف شده است.

پيکر تراشي کمان در دوره هخامنشي

در تخت جمشيد معماران هخامنشي  تراش گوشواره و سر و زه و بدنه ی کمان سرباز بالا، در مقایسه با کمان سرباز زیر، از جمله ی نقوش دیوار شمالی بنای سه دروازه، متفاوت کار کرده اند . چرا که يکي سرباز پارسي است و ديگري سرباز ماد .

اهميت زه در ارتش امپراتوري هخامنشي

کتيبه داريوش بزرگ، نشانگر نظم اخلاقي هخامنشي و به دور از خشونت است. (کمان) سلاحي فقط پرتابي است و بر خلاف نيزه، تا فاصله اي دور هم پرتاب ميشود و ساخت آن نيازمند مهارت در فن خاصي است. (زه کمان) چنان اهميتي داشت که آن را از روده گاو قرباني براي مهر (خداي جنگ و روشنايي)ميساختند.مزيت کمان بر نيزه اين است که کمان تيرهاي زيادي را پرتاب ميکرد. اگر به تصاوير دوره اشکاني بنگريم، ميبينيم که خداي مهر، (به عنوان نماد اين دوران) نيز کمان بدست دارد.

کمانداری در ارتش پر افتخار هخامنشي

در سال 556 پيش از ميلاد  کوروش بزرگ پادشاه هخامنش از افق کشور پارس طلوع نمود و در پرتو فروغ درخشان وجود او امپراطوري با شكوهي تشکيل گرديد که تا آن زمان چشم روزگار نظير آن را نديده بود. شالوده‌ارتش ايران نيز در همان وقت به دست تواناي آن شاهنشاه بزرگ ريخته شد و در اثر فداکاري و جان بازي همان ارتش بود که حدود و ثغور کشور پهناور او همواره در طول چند قرن از تجاوز بيگانگان محفوظ ماند.

 سپاه پياده

بنا به گفته گزنفون، تاريخ‌نگار يوناني، موقعي که کوروش بزرگ فرماندهي ارتش پارس را به عهده گرفت، دسته‌ي اصلي ارتش ، پياده بود که بيش‌تر براي رزم از دور بار آمده و به تير و کمان و زوبين و فلاخن مسلح بود. کوروش براي ايجاد و تقويت روح جنگاوري، به سي هزار نفر از سربازان پارسي که مطابق اصول تربيت کشور پارس داراي خصايل سپاهيگري برجسته‌ايي بودند، دستور دادند اسلحه خودشان را به نيزه و شمشير تبديل كنند و به مبارزه از نزديک و رزم تن به تن خو بگيرند.

 اين مطلب گزيده اي  از مقاله  " معماري‌ عالي‌ ايرانيان‌ پارس"‌ مي باشد .که توسط  کانون ايرانی پژوهشگران فلسفه و حکمت منتشر شده است :

اردشير اول‌ و اردشير دوم‌ در شوش‌ كاخهايي‌ ساختند كه‌ از آنها جز آثار شالوده‌ چيزي‌ بر جاي‌ نيست‌. بناي‌ آن‌ كاخها با آجر بود و روي‌ آنها را با زيباترين‌ سفال‌ لعابدار پوشانده‌ بودند. در ضمن‌ كاوشهاي‌ شوش‌، « نقش‌ ديواري‌ تيراندازان‌ » به‌ دست‌ آمده‌، كه‌ به‌ احتمال‌ قوي‌ صورت‌ «جاودانان‌»، يعني‌ جاندران‌ و پاسبانان‌ خاص‌ شاهنشاه‌، را نمايش‌ مي‌دهد. در ضمن‌ تماشاي‌ اين‌ نقش‌، چنان‌ به‌ نظر مي‌رسد كه‌ اين‌ تيراندازان‌ با شكوه‌، بيش‌ از آنكه‌ قصد جنگ‌ داشته‌ باشند، خود را آراسته‌اند تا در جشني‌ در باري‌ شركت‌ كنند. جامه‌ هايي‌ بر تن‌ دارند كه‌ با رنگ‌ درخشان‌ خود توجه‌ را جلب‌ مي‌كند؛ پيچ‌ و خم‌ موهاي‌ سر و رويشان‌ مايه‌ي‌ شگفتي‌ مي‌شود؛ با غرور و نيرومندي‌ خاصي‌ نيزه‌هاي‌ خود را، كه‌ نشانه‌ي‌ منصب‌ رسمي‌ ايشان‌ است‌، به‌ دست‌ گرفته‌اند.

عکس :قسمتي از ديوار شوش در موزه لوور فرانسه 

اين مطلب خلاصه اي  از مقاله "سرگذشت سکه " است که توسط سايت موزه ملي ايران منتشر شده است( عکس ها توسط اينجانب تهيه شده است):

در سال 546 ق.م کوروش هخامنشي کشور ليدي را تسخير نمود و اکثرمناطق يونانى نشين را تحت سلطة خود درآورد وبجزکشورليدى به نواحى متصرفاتي که در آنها ضرب سکه رايج بود اجازه داد که مثل قبل به ضرب سکه هاى محلى ادامه دهند و تنها ضرب سکه هاى کروزوئيد را متوقف نمود. کوروش هخامنشي( 550-530 ق .م ) با اينکه متوجه لزوم سکه و تأسيس ضرابخانه شده بود ولى مرگ به او اين فرصت را نداد. لذا داريوش هخامنشي (522-486 ق .م )اولين کسي بود که درايران بضرب سکه اقدام نمود. وى سکه هاى طلا و نقره بنامهاى دريک Daric و شکل ياسيگلس Siglos)) به ترتيب به وزن 41/8 گرم و 6/5 گرم ضرب نمود. بر روى سکه تصوير شاه هخامنشي به شکل کماندار پارسي ديده مي شود که به علامت نيايش خداى بزرگ اهورمزدا، زانوزده وکمانى رادرحال کشيدن زه و دردست ديگر نيزه اى دارد.در پشت سکه نيز چند فرورفتگي مشاهده مي شود . همچنين سکه اى از داريوش سوم بدست آمده است که بجاى نيزه خنجرى را بدست گرفته است . سکه هاى اوليه هخامنشي بنام سکه هاى شاهي معروف بوده است .قدرت مالى هخامنشيان بسيار زياد بوده بطوريکه مزدهرسربازخازجي که براى ازتش ايران کار ميکرده است يک سکه طلا (دريک ) در ماه بوده است .

 

از انواع ديگر سکه هاى هخامنشي سکه هاى سلاطين و امراى تابع مانند شاهان قبرس وفينيقيه و امراي کاري ، ليسى، آراد مي باشند که مدتها زيرنظر دولت هخامنشي درآمدند و استقلال داخلي پيدا کرده و سکه ضرب نمودند. از سکه هاى بسيار جالب سکه هاى صيدا را ميتوان نام برد. دريک طرف اين سکه نقره نقش کشتي جنگي و در طرف ديگر نقش اردشير سوم هخامنشي را سوار بر گردونه اى بسيار زيبا ميبينيم (358-326ق .م ) . بر سکه نقره ديگرى نقش اردشير دوم کمان بدست ايستاده و در پشت سکه نقش کشتى جنگي با بادبان نقر شده است (74ه4-358 ق .م )که با مشاهده اين سکه ميتوان به تاريخ دريانوردي ايران در دوره هخامنشي و وضع کشتي هاى جنگي و اهميت آنها پي برد.

 از سکه هاى شاهان باختر(250 ق .م ) که بر ايالات شرقي حکومت ميکردند نمونه هاى جالبي وجود دارد که هر يک نشان دهنده وضع اجتماعي ، اقتصادي ، تاريخ ، هنر و فرهنگ آن سرزمين است .سکه هاى اشکاني مدارک با ارزشي ميباشند که نه تنها وضع اقتصادي آن دوره را معرفي ميکند بلکه تاريخ 500 سال شاهنشاهي بزرگ ايران را از جهات مختلف بررسي ميکند. در دوره اشکانيان دادوستد بوسيله سکه هاى نقره ، مس و برنز انجام مي پذيرفت و سکه طلا تا بحال از آنها ديده نشده است . شاهان اشکاني به آرايش مو و ريش توجه خاصي داشتند و از روى نقوش سکه ها ميتوان به طرز آرايش آنها پي برد ، برگردن تمام آنها گر دن بند مرواريد از يک تا 4رديف آويخته شده است .پادشاهاني که دوران سلطنت آنها طولاني بوده است به خوبي تغييراتي که براثرگذشت زمان در چهره آنها پديدار شده است را ميتوان مشاهده نمود. بر روى سکه ها تصوير نيم من يا تمام رخ شاه به طرز دقيقي حکى شده است و بر پشت سکه ها معمولا نقش ارشک موسس اين سلسله نشسته بر روى سکويى قرار دارد که کمان بدست گرفته است و اين بپاس احترامي است که آنها نسبت به موسس خاندان خود ابراز ميداشته اند.

این مطلب گزیده اي از کتاب پرورش کوروش نوشته گزنفون مي باشد :

کوروش با فتح سرزمین ماد فرمانروای تمام سرزمین هایی شد که آستیاگ بر آن ها حکومت می کرد، از جمله بیش تر سرزمین آشور، ارمنستان کوهستانی، سوریه در ساحل دریای مدیترانه و بخش های زیادی از فلات ایران. شاید الهام بخش او اعتقادش به سرنوشت ایزدی ایران بود. کوروش رویای توسعه بیش تر قلمرو خود را در سر می پرورانید، اما متوجه بود که برای تحقق این هدف به نیرومندترین و قابل انعطاف ترین سیستم های نظامی و سیاسی که تاکنون خاور نزدیک به خود دیده بود نیاز دارد؛ از این رو با پشتکار به توسعه و بهبود این دو سیستم در بقیه عمر پرداخت.

سیستم ارتش کوروش تا حد زیادی از سیستم نظامی آشوریان گرته برداری شده بود، گرچه او این سیستم را تغییر داد و تکمیل کرد. آشوریان تا حد بسیاری از تاکتیک های موثری که طی قرن ها در جنگ های خاور نزدیک مرسوم بود استفاده می کردند. این تاکتیک مبتنی بود بر استفاده از یک زوج تیرانداز، یکی نیزه افکنی که سپری بزرگ و سبک اما مقاوم از چرم و حصیر حمل می کرد و دیگری کمانداری که تیراندازی می کرد. نیزه افکن با دشمن درگیر می شد و سپر را به دست می گرفت. تیرانداز در پشت نیزه افکن پنهان می شد و رگبار تیر را به دشمن می بارید. ایرانیان به سپر «اسپارا» می گفتند و این واحدهای تاکتیکی را «اسپارابارا» (سپرباره یا سپردار) می نامیدند. معمولاً آشوریان این واحدها را در کنار هم در دو صف آرایش می دادند، صف اول از سپرداران و صف دوم از تیراندازان. کوروش به عمق و نیز به تعداد کمانداران نسبت به هر سپر افزود و تمرکز سنگین تری از تیراندازان به وجود آورد.

تيروكمان يكي از قديمي‏ترين هنرهايي است كه هنوز تمرين مي‏شود . اين تاريخچه نه تنها شما را به سفر تكامل تدريجي تيروكمان مي‏برد ، بلكه با تاريخچه انسانها نيز آشنا مي‏سازد كه به طور قطع هردو اينها بهم پيوسته و متصل هستند . شواهد باستاني بودن اين ورزش در سراسر جهان پيدا شده‏ ، حتي در استراليا كه كمان هم استفاده نمي‏شده است.
اگرچه احتمال مي رسد تاريخچه تيراندازي به دوران سنگي (در حدود 000/20 سال قبل از ميلاد ) برسد . مردمان باستان در مصر چگونگي استفاده از تيروكمان را براي شكار و جنگ دست كم از 5000 سال پيش مي‏دانستند . در 1200 سال قبل از ميلاد شكارچيان عهد باستان از اقليتهاي آسيايي و سوري با استفاده از اين كمان هاي سبك در درشكه هاي دواسبه جنگي به رقيباني سرسخت در جنگهاي خاورميانه‏اي تبديل شده بودند . همسايگانشان آشوريها امپراطوري باستان در جنوب غربي آسيا از تيراندازي در همه جا زياد استفاده مي‏كردند . آنها تيرها را از انواع جنس هاي مختلف مي‏ساختند : پي ، شاخ و چوب . آنها هم چنين يك خم كوچك تيز به كمان مي‏دادند كه بسيار قدرتمندتر و كوتاهتر از نوع فعلي آن است كه حمل آن براي تيرانداز بر پشت اسب‏ شان بهتر بود . در چين تاريخچه تيراندازي به سلسله شنگ به سال 1766 تا 1027 قبل از ميلاد مي‏رسد . درشكه هاي دواسبه جنگي در آن زمان با يك تيم سه نفره مردان كه شامل راننده ، نيزه زن و تيرانداز بود ، وارد جنگ مي‏شدند . در طي روي كارآمدن سلسله چو 1027 تا 256 قبل از ميلاد ، افراد اصيل در زمين بازي ، مسابقات تيراندازي را به همراه موسيقي و فرستادن دروردهاي باشكوه به انجام مي‏رساندند . تيراندازي متمدن چين از قرن ششم به ژاپن معرفي شد كه اثرات آن بعدها شامل آئين ، رسوم و تكنيك ها نيز شد .
يكي از هنرهاي اساسي ژاپني كه به طور معمول شناخته شده بود كايوجا تسو (kyujutsu) (هنر كمان) كه امروزه به عنوان كايودو (kyudo) كه ادامه دهنده سنتهاي پيش است شناخته مي شود . بعد از مراسم عبادت ، تيراندازي با حركات سنجيده به هدف 36 سانتيمتري كه در قطر دايره واقع است از فاصله 28 متري پرتاپ مي شود . اندازه كمان 21/2 متر است و نوارهاي نازك شده از جنس چوب ياني هندي تهيه مي شود . در دوره يونانيان ـ روميان ، كيان براي شكار و كارهاي برجسته استفاده مي شده است البته به جز جنگ بنابر گفته روميان آنان داراي تيراندازي با روش ديگر تا قرن پنجم بوده اند كه تيراندازيشان به وسيله تركه هايي بوده كه از جلوي سينه پرتاپ مي شده اند ، در عوض تيراندازي از جلوي صورت داراي دقت و پرتاپ بيشتري است . اغلب ، حريفانشان داراي مهارتهاي بهتري بودند . به عنوان مثال پارتيزانها به عنوان اسب سوار مهارتهاي آويزان كردن خود را از اسب در حاليكه اسب شان چهار سفل مي تاخت به سمت عقب تيرانداي مي كردند را به دست آورده بودند .
خاور ميانه اي ها برتري خود را در وسايل تير و كمان و تكنيك در تيراندازي را براي قرنها به دست آورده بودند . آنها با كمانهاي آشوريها ((Assyrians و پار تي ها (Parthians) ، آتيلا (Attila) و هان (Hun) و تيراندازان تركيه اي (Turkish) با نتيجه بخشهاي زيادي از آسيا (Asia) و اروپا (Europe) به سربازان صليبي جواب دادند . براي آمريكائيان بومي ، كمان هم وسيله امرارمعاش و هم هستي و وجودشان قبل و در طي روزهايي كه انگليسي ها و سپس آمريكايي ها مستعمره شان را تاسيس كنند ، بود . هنوز اين موضوع در بعضي از كشورهاي قاره آفريقا وجود دارد.

تاريخچه تير و كمان در المپيك

تير و كمان ابتدا در مسابقات المپيك 1900 ، سپس 1920 ، 1908 ، 1904 به اجرا در آمد . در آن چهار مسابقه امكان رقابت مسابقه دهندگان در دفعات متوالي و برنده شدن با چندين مدال وجود داشت .
هيوبرت ون اين نيز van innis) (Hubert ورزشكار تيرو كمان در 1920 و 1900 بيشترين مدال را در تاريخ اين ورزش برده است ، شش مدال طلا و سه مدال نقره .
ورزش تيـــر و كمان در مسابقات المپيـــك 1972 بــــراي مـــردان و زنان و جان ويليانـر Jhon willians)) و دورن ويلبر (Doren wilber) آمريكايي كه مدال طلا را به دست آورده بودند ، با تشريفايي خاص دوباره معرفي شد . تيم هاي مسابقات هم براي بردن مدال در المپيك سئول 1988 به طور رسمي وارد اين مسابقه جهاني شدند.
مسابقات المپيك آتلانتا 1996
تا برگزاري مسابقات المپيك آتلانتا در سال 1996 ميلادي هيچگاه اين همه تماشاچي قادر به ديدن مسابقه زنده تير وكمان از تلويزيون در 1996 نبودند آماري ارائه شده نشان مي دهد : در كشور بلژيك : 2 ميليون تماشاچي از كانال 2 تلويزيون فينال آتلانتا را تماشا كردند .در ايتاليا : 4 ميليون تماشاچي در طول يك برنامه زنده بازي فينال آتلانتا را تماشا كردند .و در آمريكا : 30 دقيقه از برنامه تلويزيوني جاستين هيوش را تماشا كردند .
براي مسابقه تيرو كمان 45999 بليط فروخته شدو54680 نفر تماشاچي مسابقات تير وكمان المپيك آتلانتا بودند . تيراندازان در طول مسابقات آتلانتا ثابت كردند كه اين يك ورزش واقعي است و گنجايش قابل توجهي در ايجاد نمايش و شور و هيجان دارد . فيتا از طرف اعضاي Ioc ، مجريان برنامه تلويزيوني ، روزنامه نگاران و هم چنين مردم قدرداني بسيار زيادي را دريافت كرد . پوشش تيراندازي آتلانتا برنده جايزه حلقه طلايي از طرف Ioc براي بهترين پوشش ورزشي المپيك شد .
تاريخچه تيروكمان در ايران باستان
بشر از روزگار قديم براي شكار و دفاع از خود به وسيله ابزاري مانند نيزه ، فلاخن و تيروكمان و... استفاده مي‏كرده است و تا قبل از اختراع تفنگ ، تيروكمان موثرترين سلاح براي شكار و رزم از راه دور بوده است . اهميت تيروكمان در تمدن بشري تا بدان پايه است كه دانشمندان امروزي، پيشرفت اوليه بشر را مديون پيدايش آتش، چرخ و تيروكمان مي‏دانند.
زرتشت در اوستا مي‏گويد : نخستين فلسفه آسايش بشر و حيات اجتماعي وي بر مبناي سلامت تن و روان قرار گرفته است و جامعه بيمار روبه نابودي است و تنها افرادي كه از سلامت تن و روان برخوردارند ، مي‏توانند جامعه اي سالم و پيشرو پديد آورند و در آن با آسايش و آرامش زندگي كنند و راز سلامت خود را در كم خوردن و ورزش مي‏دانستند . در نتيجه در پرتو ورزشهاي گوناگوني چون سواري ، تيراندازي ، شكار ، چوگان بازي و كوهنوردي و ... فرزندانشان را به زيور اين صفات نيكو مي‏آراستند و به تيراندازي و شكار اهميت زيادي مي‏دادند زيرا هم براي پرورش تن و هم براي دفاع لازم بود.
كمان در اوستا ثنور يا ثنون و ثنورتي و تيرايشو ناميده شده و از آن بسيار شاعرانه و همانند چكامه اي رزمي ياد كرده است .در تيريشت در پاره هاي 37 و 38 و نيز در شاهنامه فردوسي (به نقل از كتاب آثارالباقيه عن القرون الخاليه ابوريحان بيروني ) از آرش ، پسر دوم كي‏قباد و برادر كي‏كاووس سخن رفته است . وي به عنوان يك اسطوره و قهرمان ملي ياد شده است . بدين صورت كه جنگي ميان ايران و توران آغاز مي‏گردد كه سپاه ايران در مازندران محاصره مي‏گردد . نبرد ميان افراد افراسياب (شاه توران) و منوچهر پادشاه ايران به نتيجه اي نمي‏رسد . ايران براي تعيين مرز و آشتي ، پشنهاد پرتاب تيري از سپاه ايرانيان به جانب خاور را مي‏دهد . قرار اينگونه صورت مي‏پذيرد كه هركجا تير فرود آيد مرز ايران و توران خواهد بود . آرش كه بي‏نظيرترين كماندار عصر خود بود به ميدان فراخوانده شد . فرشته زمين (اسفنديار مذ ) به آرش گفت تا كمان را بردارد و تيري به جانب خاور پرتاب كند . آرش دانست كه پهناي كشور ايران به نيروي بازو و پرش تير او بسته است و بايد تمام توان خود را بكار گيرد . پس برهنه شد و بدن خود را به شاهنشاه و سپاهيان نشان داد و گفت :‌ من تندرستم و نقصي ندارم ، اما مي‏دانم كه چون تير از كمان رها كنم ، همه نيرويم با تير از تنم بيرون خواهد رفت و جانم فداي ايران خواهد شد . آن گاه آرش تيرو كمان را برداشت و بر قله كوه دماوند برآمد و تير را رها كرد تا در كنار رود جيحون بر درخت گردويي نشست . آنجا را مرز ايران و توران قرار دادند و به ياد آرش و تيرانداختن وي در سال دوجشن برگزار كردند . يكي جشن تيرگان كوچك (13 تير) روز تيرانداختن آرش و ديگري (14 تير) روز به اصابت نشستن تير . از آن خوانند آرش را كمانگير كه از آمل به مرو انداخت يك تير تو را زيبـد نه آرش را سواري كــه صد فرسنگ بگذشتي زساري
هرودت مورخ مشهور يوناني پيرامون وضعيت نظام تعليم و آموزش در ايران باستان مي‏نويسد : ايرانيان از 5 سالگي تا 20 سالگي سه چيز را مي‏آموختند : سواركاري ، تيراندازي و راستگويي. در كتاب منتخب رساله قوسيه در كنار آموزش هنر كمانداري ، اوصاف متعلم اين علم را بدين صفات به تفصيل نوشته اند : اول نيك نهاد ، دوم حق شناسي استاد ، سوم حريص نبودن ، چهارم راست گفتار ، پنجم خوش خلق ، ششم جوانمرد ، هفتم گشاده سينه و بخشنده ، هشتم عادل ، نهم قليل الكسل و كثير الطاعت ، دهم درازدست و صاحب قناعت ، و به كفران نعمت و بخيل طبيعت و شرير خصلت و كريه طلعت و بدطينت نباشد و نيز تيرانداز بايد كه هميشه به طهارت باشد و بي ‏طهارت به تيرو كمان و آلات تيراندازي دست نكند.
تير و کمان در اسلام
تيروكمان در بسياري از اديان ستايش گرديده و بسياري از پيامبران با قائل بودن ارزشي والا براي آن ، خود با تيروكمان به جنگ پرداخته و از اين ابزار ارزشمند براي پيشبرد دين الهي خود سود جسته اند . كه از اين ميان مي‏توان حضرت اسماعيل (ع) و حضرت داود (ع) را نام برد و پيامبـــــر اكرم (ص) نيز با تمامي سلاحها از جمله تيروكمان جنگ مي‏فرمودند .
تيراندازي در اسلام بسيار مورد توجه بوده به حدي كه خود ائمه معصومين نيز در اين رشته ورزشي كه در واقع رزمي نيز هست شركت نمــــوده و حتي شرط بندي در آن را به خلاف اكثر موارد ديگر جايز مي‏شمردند .
پيامبر ضمن ترغيب و تشويق جوانان به مبادرت به تيراندازي در اين باره مي فرمايد : اي فرزندان اسماعيل تيراندازي كنيد كه پدرتان تيرانداز بوده است در تاريخ زندگي امام محمد باقر (ع) آمده است كه هشام آن حضرت را به دمشق فراخوانده و در مجلسي كه نظاميان و فرماندهان حضور داشته و تيراندازان بزرگ و چيره دست به تيراندازي مشغول بودند ، وارد مي‏كند ، سپس از وي مي‏خواهد كه تيراندازي كند . آن حضرت عذر آورد كه من پير شده ام و از من گذشته كه بخواهم تيراندازي كنم ، در صورت امكان مرا معاف داريد ولي هشام نمي‏پذيرد و تيروكمان را به امام مي‏دهد و امام با نشانه روي سيبل ، تير را به مركز هدف مي‏زند و تير دوم را به انتهاي تير اول و تير اول را تا نوك شكافته و در وسط خال مي‏نشيند . سپس تيرهاي سوم و چهارم تا هفتم هر كدام به انتهاي تير قبلي خورده و در وسط خال جاي مي‏گيرد كه اين مهارت بي‏نظير امام را در تيراندازي به حاضرين نشان مي‏دهد.سعدابن ابي وقاص از اصحاب رسول اكرم (ص) ، بهترين تيرانداز اسلام و عصر خود بوده است . كه در يكي از تمرين ها وقتي سعد تمام تيرهايش به مركز هدف مي‏نشيند ، پيامبر مي فرمايند : فداك ابي و امي ‍(اي سعد پدر و مادرم فداي تو باد) ، كه اين نوع رفتار پامير نشاندهنده آن است كه تيراندازي تا چه حد قابل اهميت بوده و پيامبر براي كمانداران ارزش زيادي قائل بودند و همواره آنان را مورد تشويق و تقدير قرار مي دادند

تاريخچه تاسيس فدراسيون تير اندازی با کمان
رشته ورزشی ، ملی مذهبی تیراندازی با کمان در ابتدای تاسیس به صورت یک کمیته و انجمن تحت نظارت فدراسیون تیراندازی فعالیت خود را آغاز نمود و در ژوئن سال 1997 رسما به عنوان عضو فیتا معرفی شد.
در آبان ماه سال 1381 رشته تیر اندازی با کمان به صورت یک فدراسیون مستقل از فدراسیون تیراندازی جدا شد و آقای قاسمی به عنوان سرپرست موقت انتخاب شدند.
سپس در آذر ماه سال 1382 اولین دور انتخابات ریاست فدراسیون با کاندیداتوری آقایان محمد حسینی ، قاسمی ، رضا زمانی نژاد و خسرو شهبندی و کریم صفایی برگزار گردید که آقایان رضا زمانی نژاد و محمد حسینی به نفع آقای صفایی کناره گیری نموده و پس از برگزاری انتخابات آقای کریم صفایی کناره گیری نموده و پس از برگزاری انتخابات آقای کریم صفایی با کسب بالاترین آراء به عنوان اولین رئیس فدراسیون تیراندازی با کمان به مدت چهار سال منصوب شدند.